Het brengt daarmee de fosfaat-, stikstof- en koolstofkringlopen van een individueel melkveebedrijf in beeld, samen met de milieuprestaties die daarbij horen. Jeanet Brandsma heeft een melkveebedrijf en is lid van de vakgroep melkveehouderij LTO Noord en als zodanig betrokken bij de ontwikkeling en invoering van de KringloopWijzer, zij vertelt er meer over.

Blijven ontwikkelen

“De KringloopWijzer kwam tot stand na twaalf jaar beleidsmatige en wetenschappelijke onderzoeken, testen op een proefboerderij en zestien pilotbedrijven met daar omheen een flink aantal voorlopers. Samen met onderzoekers, overheid en bedrijfsleven werd deze ‘standaard’ ontwikkeld.” Brandsma stelt dat het ook nog niet uitontwikkeld is en er continu verbeteringen doorgevoerd worden. De KringloopWijzer bestaat uit verschillende onderdelen en kan gefaseerd ingevoerd worden. “Het veel gebruikte onderdeel BEX is toegespitst op de benutting van het voer door de koe en rekent uit hoeveel fosfaat en stikstof in de mest overblijven. Op iedere hectare grond mag een maximale hoeveelheid fosfaat en stikstof gebruikt worden. Wanneer je als melkveehouder per koe dus minder mineralen in de mest hebt, kun je per hectare meer koeien houden. Per hectare zou je wel 15 procent meer melk kunnen produceren en daarmee een hogere omzet realiseren.” Inmiddels maakt de helft van de melkveehouders er gebruik van.

Mestoverschot

Jarenlang was het quotum de grootste beperking voor de melkveehouderij. Volgend jaar stopt de quotering, en toch is er dan geen sprake van een ongelimiteerde groei van de melkveehouderij. “In Brussel zijn afspraken gemaakt over de maximum hoeveelheid (fosfaat)mest die in Nederland geproduceerd mag worden. Hierop is een sectorplan opgesteld met als één van de oplossingen efficiënter produceren door gebruik te maken van de KringloopWijzer. We staan aan de vooravond van een brede invoering ervan, want met ingang van volgend jaar worden melkveehouders met een mestoverschot verplicht deze te gebruiken.” Maar ook zonder die komende verplichting ziet Brandsma het zonnig in. “Boeren willen graag handreikingen om efficiënter te kunnen werken. Dat kan door mineralenverlies te beperken, wat weer goed is voor milieu en de omgeving. Een win-win situatie.”

Fosfaten terugwinnen

De gemakkelijk winbare fosfaten zijn eindig en worden vooral gewonnen in de mijnen in Marokko en de Sahara. “Het is van strategisch belang om zuinig te zijn met fosfaten, het terugwinnen van fosfaten uit overschotmest en deze opnieuw gebruiken als grondstof is daarom een belangrijke stap. Het agrarische bedrijfsleven, waterzuiveringsbedrijven en afvalverwerkers werken aan kostbare innovatieve projecten om dit te realiseren.”