Van koe tot supermarkt

De melkmachines melken de koeien meerdere keren per dag. Alle melk, die dan nog warm is, gaat in een grote tank in de boerderij. Bij De Wildt in Beuningen komt een vrachtwagen één keer in de drie dagen de melk ophalen. De fabriek neemt een monster van de melk en test het op kwaliteit. Hoeveel vet en eiwitten bevat de melk? Daar volgt de afrekening op en de prijs die de boer krijgt betaald. Hoe hoger die waarden, hoe duurder de melk. Dan wordt de melk in de fabriek bewerkt. Er is verschillende melk, zoals weidemelk, volle melk, halfvolle melk en magere melk die elk op hun eigen manier wordt verwerkt. Van veel melk wordt kaas of boter gemaakt. Voor een pak drinkmelk wordt het vet en eiwit eruit gehaald voor andere melkproducten. De melk die uit de koe komt bij De Wildt is volgens de melkveehouder in ieder geval niet zo ‘vol’ als de volle melk in de supermarkt.

Geen seconde spijt van aanschaf melkrobot

Altijd had De Wildt al interesse in de melkrobot, maar om ze daadwerkelijk aan te schaffen was toch een grote stap. Zeven jaar geleden kocht hij mede vanwege gezondheidsredenen twee melkrobots en nu kan hij zich het werken op de boerderij niet meer voorstellen zonder deze twee machines. “De keuze toentertijd was moeilijk, want de publiciteit rondom de melkrobots waren nogal wisselend”, vertelt de melkveehouder uit Beuningen. “Wij zijn de uitdaging aangegaan en we hebben daar geen seconde spijt van gehad. Ik ben nu toevallig de koeien van de buurman weer handmatig aan het  melken, omdat hij op vakantie is. Ik geniet nog steeds van die manier van melken, maar ben blij dat ik nu een stuk flexibeler ben in mijn tijd. Ik hoef niet meer elke ochtend het bed uit om de koeien te melken. Op zondag ben ik in plaats van vier uur nu twee uur bezig en dat bevalt goed.”

Koeien 24 uur per dag melken

Melkveehoudster Marente Hupkes uit Voorst werkt sinds twee jaar met de melkrobots. Ze is er net zo blij mee als collega De Wildt. “De melkrobots vlakken de arbeidspieken af”, vertelt ze. “Het werken is iets gemoedelijker geworden en arbeid kun je nu makkelijker spreiden. De noodzakelijke aanwezigheid op de boerderij is nu een stuk kleiner. De dames kunnen nu 24 uur per dag gemolken worden zonder onze permanente aanwezigheid.”

Koeien hebben meer vrijheid

Het woord ‘melkrobot’ suggereert een liefdeloze vorm van melken die niet goed is voor het welzijn van de koeien, maar dat blijkt niet het geval. Het geeft de koeien zelf juist meer vrijheid. Ze moeten alleen even wennen aan het apparaat aan hun uiers. “Toch merk ik dat de koeien het zelf als positief ervaren”, zegt De Wildt. “Na het melken mogen ze meestal naar buiten als beloning en de koeien komen drie keer per dag uit zichzelf naar binnen om gemolken te worden. Dat zouden ze niet doen als ze het niet prettig zouden vinden.” “De dames beslissen nu zelf wanneer ze gemolken gaan worden”, vertelt Hupkes. “Ik merk zelfs veel individueler gedrag sinds de melkrobots er zijn. Voor de koeien is het beter en er is nu meer rust in de koppel (groep, red.). Vroeger moesten alle koeien wachten op elkaar voordat ze gemolken werden. De koeien zijn er blij mee, want ze kunnen zich nu individueel naar hun eigen natuur bewegen.”

Minder fysieke arbeid voor melkveehouder

De melkrobots nemen niet alleen fysieke arbeid uit handen van de melkveehouders. De machine monitort de gegevens van de afzonderlijke koeien en detecteert wanneer koeien minder melk kunnen geven, omdat ze ziek zijn. “Het is super dat de robot met spenen individueel de uiers melkt, dan voorkom je blind melken”, zegt Hupkes. “Koeien die veel melk geven worden met de melkrobot vaker gemolken. Daarmee worden de uiers uiteindelijk minder belast.” “Ik denk dat ik 20 procent arbeid bespaar met de melkrobots”, zegt De Wildt. “Je moet het wel even leren en het systeem snappen. Per koe verschilde het heel erg. Sommige koeien snapten het meteen, terwijl de andere koe er anderhalve week voor nodig had. Maar je kunt koeien ontzettend veel leren.”

Tijd voor andere initiatieven

Beide melkveehouders laten de koeien vaak los in de wei. Koeien in de wei zijn ongeveer Nederlands cultureel erfgoed, maar sommige boeren kiezen er uit economische redenen  voor om hun koeien binnen te houden. Volgens De Wildt is het ook zwaarder om koeien binnen en buiten te laten. Toch pleiten beide melkveehouders voor weidegang en ondersteunen ze de weidemelk, melk van koeien die minimaal 100 dagen per jaar zes uur in de wei staan. Hupkes is zo’n groot voorstander van de koeien in de wei, dat ze workshops ‘koe knuffelen’ organiseert in Voorst. En die workshops zijn druk bezocht. “Mensen rijden twee uur om hier koeien te knuffelen”, zegt ze trots. “Mensen houden van onze dames.” Ze heeft de tijd om dat soort initiatieven te organiseren. Met dank aan de melkrobots: “Het is ook wel lekker om nu langer te blijven liggen ‘s ochtends.”