Ingrid Jansen
Voorzitter van de Nederlandse Vakbond Varkenshouders (NVV).

Een forse ambitie, waarover we in gesprek gingen met Ingrid Jansen, voorzitter van de Nederlandse Vakbond Varkenshouders (NVV). NVV trekt in het streven naar een duurzamere keten samen op met LTO Nederland en de Centrale Organisatie van de Vleessector (COV). De afgelopen jaren zijn er rondom verschillende thema’s acties opgezet, die aan elkaar zijn verbonden in het visierapport ‘Recept voor duurzaam Varkensvlees’. Momenteel worden er actieplannen gemaakt op vier aandachtsgebieden:  Markt & consument, Gezond & transparant, Maatschappij & omgeving en Varken & kringloop. “We willen de touwtjes zoveel mogelijk in eigen hand houden”, vat Jansen samen. “Onze sector heeft te maken met een veranderende kijk op dierenwelzijn en een opeenstapeling van vaak beperkende beleidsmaatregelen. Onze ambitie is te laten zien dat we op eigen initiatief verbeteringen door kunnen voeren. De behoeften van de consument en de wensen van de retail en food service als uitgangspunt staan daarbij centraal. Zowel qua producteigenschappen als smaak, gemak en prijs, als beleving, gezondheid en dierenwelzijn.”

Markt en consument

De ambitie is de hoeveelheid vlees met een keurmerk jaarlijks met ten minste 15 procent te laten toenemen. Jansen: “Labels zijn een goed middel om de toegevoegde waarde van vlees of vleeswaren zichtbaar maken. We denken momenteel dan ook na over nieuwe marktconcepten.” Toegevoegde waarde moet er ook zijn voor alle spelers in de keten. Jansen spreekt van een ‘faire’ verdeling tussen retail/food service, verwerker/ slachter, varkenshouder en toeleverende industrieën/dienstverleners. “Ook een boer aan het begin van de keten moet marge kunnen maken en ruimte hebben voor duurzame investeringen waar de hele keten van profiteert. Dat betekent een andere verdeling van verdiensten.”

Gezond & transparant

Het gebruik van geneesmiddelen – met antibiotica als belangrijkste voorbeeld – zal verder worden afgebouwd. Jansen wijst op een afname van 50 procent tussen 2009, die in 2012 werd behaald. Het komende jaar moet 70 procent haalbaar zijn. “De komende tijd zetten we in op het verder terugdringen van het preventief gebruik van antibiotica.” Om de kwaliteit inzichtelijk te maken, wordt ook gewerkt aan een nieuw ketenkwaliteitssysteem voor het hele traject van producent tot consument. “Zo kunnen consumenten meer gevoel krijgen bij het hele proces.”

Maatschappij & omgeving

Varkensbedrijven zullen meer het gesprek aangaan met hun omgeving. Om te laten zien wat er gaande is, bijvoorbeeld aan scholen en buurtgenoten, maar ook om tot nieuwe oplossingen te komen, die binnen de samenleving passen. Jansen: “Daar ligt een belangrijke rol voor de overheid. Onze varkenssector is succesvol geworden door te experimenteren en te innoveren. Die ruimte is nog steeds hard nodig.”

Varken & kringloop

Het streven is om een omgeving te creëren waarin varkens hun natuurlijke gedrag vertonen en waar geen ingrepen aan het dier nodig zijn. “Oornummers blijven wellicht, maar zaken als routinematige ingrepen uit het verleden, zoals het knippen of slijpen van tandjes van pasgeboren biggen en onverdoofde castratie, gaan in de ban”, aldus Jansen.

Om kringlopen te sluiten wordt meer gebruik gemaakt van de natuur van varkens: die van alleseter en verwerker van voedselresten. De reststromen uit de voedingsindustrie moeten slimmer aangewend worden. Aanvullend wordt ook ingezet op verduurzaming van stallen. Jansen spreekt van een stal die energieneutraal is en waar mest duurzaam wordt benut. “Dat maken we de komende tijd concreet in de actieplannen die we nu opstellen. Uiteindelijk willen we dat Nederland trots is op haar varkensboeren en zij trots zijn op hun vak.”