Joris Baecke
Akkerbouwer

De jonge ondernemer stelt vast dat een groot deel van de ondernemers, juist ook van zijn eigen generatie, zich bewust is van het belang van verduurzaming. “Maar het enthousiasme zou nog groter kunnen zijn, als duidelijk gemaakt wordt dat men daar op verschillende manieren een bijdrage aan kan leveren.”

Baecke wijst erop dat verduurzaming over veel meer gaat dan alleen het milieu. “Denk aan de sociale aspecten, aan financiële duurzaamheid. En het gaat om het nemen van verantwoordelijkheid. Dat je als agrarisch ondernemer verder kijkt dan hoe je dit jaar een goede opbrengst krijgt. Zijn je bedrijf en je productieproces toekomstbestendig? Kun je het op de langere termijn volhouden en het bedrijf doorgeven aan een volgende generatie?”

Dat gaat volgens de Zeeuwse akkerbouwer om meer dan ervoor te zorgen dat je de grond niet uitput. “Daar hoort ook het besef bij welk effect je activiteiten hebben buiten het eigen bedrijf, ecologisch, financieel en sociaal. We werken als boeren en tuinders niet op een eiland.”

Iedereen meedoen

Alle boeren en tuinders, maar ook ondernemers in de andere schakels van de keten, horen volgens Baecke na te denken over de vraag hoe ze hun bijdrage kunnen leveren. “Maar laten we ondernemers niet gaan aanwijzen als ‘duurzaam’ of ‘niet duurzaam.’ Daar verlies je energie mee en het risico bestaat dat ondernemers afhaken. Iemand die bijvoorbeeld geen technische innovaties op zijn bedrijf kan toepassen, moet niet het idee krijgen dat het bij hem toch niks wordt met de verduurzaming. Er zijn op een bedrijf zoveel aspecten die je kunt proberen te verbeteren. Iedereen kan een bijdrage leveren.”

Als voorbeeld noemt hij het toepassen van gewasbescherming op het bedrijf. “Welke keuzes maak je bij het inzetten van beschikbare middelen? Je kunt een middel nemen dat de natuurlijke vijanden van de plaag spaart. Dat is dan wellicht iets duurder, maar wanneer de luizen nog een keer terug komen worden ze al voor een deel gepakt door de vijanden die in leven zijn gebleven.”

Dergelijke afwegingen gelden voor de hele breedte van de agrarische sector. “Hoe bewust ga je om met de gezondheid en de levensduur van je dieren, met het efficiënt voeren van het vee, met diergeneesmiddelen. Hoe ga je om met je personeel. Hoe probeer je in een lokale economie je bedrijf te runnen. Bouw je duurzame relaties op met je toeleveranciers of probeer je alles voor de laagste prijs te krijgen en ga daarvoor steeds van de een naar de ander?” schetst Baecke de verschillende facetten van verduurzaming.

Procesinnovaties

Hij concludeert dat er veel mogelijk is zonder direct grote investeringen te doen in zonnepanelen, een gps-systeem of robots op de boerderij.  “Ondernemers in de agrarische sector denken vaak in oplossingen in de vorm van technische innovaties. Voor verduurzaming zijn echter ook procesinnovaties van groot belang, duurzaamheidconcepten voor de bedrijfsvoering, nieuwe samenwerkingsvormen of afzetstrategieën. Het gaat erom dat elke ondernemer zich vanuit zijn eigen positie inzet. Er zijn allerlei redenen waarom de ene ondernemer bepaalde stappen wel heeft kunnen zetten en een andere niet. Maar de som van al die acties vormt de verduurzaming van de agrarische sector.”

Daar hoort volgens Baecke bij dat boeren en tuinders zich realiseren dat ze in feite allemaal ambassadeurs van hun sector zijn. “Als we via sociale media laten zien waar we mee bezig zijn, kan meer begrip ontstaan in de samenleving. Dat is ook verduurzaming.”