Aalt Dijkhuizen
Voorzitter van de Raad van Bestuur van de Wageningen University & Research Centre

“Duurzaamheid is een containerbegrip”

 ‘Duurzaamheid staat de laatste jaren hoog op de agenda. “Het komt goed van de grond in de agrarische sector,” zegt Aalt Dijkhuizen, voorzitter van de Raad van Bestuur van de Wageningen University & Research Centre. “Maar duurzaamheid is een containerbegrip. Het omvat dierenwelzijn, klimaat, CO2-emissie, werkomstandigheden van mensen, zuinigheid met natuurlijke bronnen etc.

Evenwicht in productiviteit en dierenwelzijn

In Nederland is de productiviteit enorm hoog. Je hebt dus minder bronnen (land, arbeidskrachten, veevoer) per kilo product nodig. Neem melkvee. Een koe geeft in Nederland krap 10.000 liter melk per jaar en in Nieuw Zeeland, ruim 5000 liter. Die Nederlandse koe heeft daardoor per liter melk minder voer nodig omdat het onderhoudsvoer voor het dier over twee keer zoveel liters kan worden omgeslagen. Kijk je naar dierenwelzijn, dan zijn intensieve en grootschalige productiesysteem niet altijd even gunstig. Je moet een evenwicht zien te vinden om de productiviteit op peil te houden en toch dierenwelzijn te verbeteren.” Als voorbeeld noemt Dijkhuizen de rondeelstallen voor kippen. De dieren hebben daarin meer ruimte, terwijl er toch intensieve productie plaatsvindt en de kostprijs in de hand wordt gehouden.

CO2-uitstoot terugdringen

“We doen ook veel aan het terugdringen van de uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen. Verder is er al veel gedaan om het gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen terug te dringen. Met behulp van moderne ICT (precisielandbouw) kun je die stoffen veel gerichter toepassen, waardoor het gebruik vermindert. Zo gebruiken we per kg product nog maar een fractie aan bestrijdingsmiddelen, vergeleken bij twintig jaar geleden.”

Kalveren diervriendelijk behandelen

“Ook bij de productie van kalfsvlees is veel veranderd. Vroeger had je kistkalveren, met bloedarmoede en gebrek aan ijzer en zeer karige leefruimte, zodat het vlees blank bleef. Nu is een evenwicht gevonden om het vlees toch licht te houden, maar de dieren tegelijkertijd diervriendelijker te behandelen: ander voer, meer stro en meer leefruimte.”

Ketensamenwerking is belangrijk

Om duurzaamheid echt breed ingang te laten vinden is ketensamenwerking volgens Dijkhuizen heel belangrijk. “Het begint bij de vraag van de consument. De retailer gaat inkopen volgens de (duurzame) normen waar de consument om vraagt. Die retailer gaat naar de producent die aan die gestelde normen kan voldoen. Kan hij dat niet, dan gaat de retailer naar een ander. Of ze gaan samenwerken om een duurzamer product in de winkel te krijgen. Daar zijn al veel goede voorbeelden van.” De uitdaging voor de komende tijd is volgens Dijkhuizen dat regelgeving op het gebied van duurzaamheid niet vooruit gaat lopen op de consument. “Je kunt het de sector erg moeilijk maken door te strenge regels te stellen, want regels kunnen zeer beperkend zijn. Voor de sector is het van belang om heel goed te communiceren hoe je het al doet en dat vernieuwing tijd kost. Laat zien dat je werkt aan verbetering.”

Feiten en cijfers

  • Onderzoeksbureau GfK onderzoekt koopgedrag van consumenten op het gebied van duurzaamheid. Naast smaak en prijs wordt gekeken naar het belang van aspecten als dierenwelzijn, milieu, biologisch, welzijn van mensen in ontwikkelingslanden.
  • Smaak, kwaliteit en prijs zijn het belangrijkste. Duurzame aspecten spelen de minst belangrijke rol bij aankoop, maar het belang hiervan voor consumenten is in 2010 wel iets gestegen ten opzichte van 2009.
  • 64 procent vindt duurzaam eten te duur.
  • Bijna de helft geeft aan het lastig te vinden duurzaam te eten omdat dit niet duidelijk op de verpakking staat. Een kwart vindt duurzaam eten moeilijk verkrijgbaar.
  • In 2010 zeggen meer mensen bewust anders te handelen en te kopen dan in 2007. Populairst zijn: vaker lopen/ fietsen, groenten en fruit van het seizoen kopen en kiezen voor minder verpakkingsmaterialen. Biologische producten kopen wordt het minst genoemd.