Ruud Huirne
Directeur Food & Agri Rabobank.

"Terugkijkend kunnen we trots zijn op wat er bereikt is. Het Nederlandse kennisniveau is enorm hoog, we zijn trendsettend, de productie en export zijn kwalitatief erg hoog. Dat is echter niet genoeg om onze toppositie in de food- en agrisector te behouden, daarvoor zijn aanpassingen nodig. Onze positie staat onder druk en dat heeft verschillende oorzaken: maatschappelijke acceptatie van de tot nu gebruikelijke aanbod gestuurde productie, Brussels beleid met steeds opener markten en duurzaamheidsdiscussies. Een voorbeeld van dat laatste is de vraag of er landbouwgronden gebruikt moeten worden voor de productie van biomassa.”

Innovaties

Huirne noemt drie punten waar de sector zich op moet richten om de Nederlandse toppositie wereldwijd te behouden. “Innovatie op alle gebieden blijft belangrijk: manier van produceren, afzet in binnen- en buitenland en de ontwikkeling van nieuwe producten. De financiering van innovaties staat echter onder grote druk omdat de productschappen, voor de collectieve onderzoeksfinanciering, opgeheven zijn. Geld moet nu van ondernemers zelf komen en door verregaande samenwerkingen, moet dat lukken.”

Lees meer: Klik hier om de visie van Aalt Dijkhuizen, boegbeeld van de topsector Agro, te lezen.

Anders produceren

Een ander punt is marktgericht produceren. “We moeten van een aanbodgerichte productie switchen naar een vraaggestuurde productie. Dat vergt goed luisteren naar de markt in binnen- en buitenland en beschikbare data op de juiste manier interpreteren. De Rusland-boycot laat zien hoe belangrijk het is de markten waarvoor we willen we produceren bewust te kiezen.  Welke kwaliteit wil de consument en in welke verpakking en hoeveelheid wil men dat in het proces ‘van grond tot mond? Vraaggestuurd produceren is ook efficiënter dan aanbodgericht produceren. De markt is volop in beweging: ecologische footprint is belangrijker dan ooit, gezonder eten, voeding en sport, stoffen uit voeding gebruiken om ziektes te genezen en/of te verminderen, voeding als ‘medicijn’. “Er zijn planten met voor mensen en dieren weerstand verhogende eigenschappen en dat zijn dingen waar de sector zich veel meer op moet gaan richten. Daarnaast zien we nu al dat suiker steeds vaker gebruikt wordt in de chemische industrie in plaats van olie. Ook diervoerders en biobrandstoffen zijn belangrijke punten om verder te ontwikkelen, net als restproducten zoals plantenvezels, omzetten in bruikbare artikelen.”

Leiderschap

“Het derde punt is dat de sector de transparantie moet vergroten: veel meer laten weten hoe ons voedsel wordt geproduceerd. We zijn al op de goede weg, maar het kan altijd beter. Door alle voedselschandalen raakt de consument het vertrouwen kwijt en dat moet terugkomen. Vertrouwen is ook een groot goed in de export.” Huirne stelt dat als deze drie punten sneller aangepakt worden, Nederland ook zeker de tweede helft kan winnen. “Dat vergt echter goed leiderschap, en gelukkig is dat voorhanden binnen de ‘gouden driehoek’ van overheid, onderzoekers en ondernemers. Het vergt aanpassingsvermogen, maar omdat de Nederlandse basis in de food en agri sterk is, ben ik vol vertrouwen dat we onze toppositie kunnen behouden.”